Keşif

Bir Gürcistan Türküsü & Geleneği

Baştan söyleyeyim, yukarıdaki link zamanla uçabilir. Bu kızları epeydir internetten takip ediyorum, (yıllardır diyeyim) ilk koydukları video buydu sanırım. O zamanlar henüz televizyonlarda, radyolarda çıkmaya başlamamışlardı, albümleri yoktu. Her seferinde yukarıdaki videoyu tekrardan arıyorum, çünkü nedense bunu sürekli kaldırıyorlar. Bunun üzerine çok beğenildi diyerek yolda yürüdükleri bir ikincisini çektiler. Genellikle aratırsanız karşınıza o çıkıyor. Ben buradaki söyleyişlerindeki doğallığı, şımarıklıklarını, gülüşlerini seviyorum.

Grubun adı Trio Mandili, şarkının adı ise Apareka. Biraz bakındım, “Mandil” sanırım bizdeki mendil olabilir. Yani Üç Mendil grubunun Apareka (bir erkek ismi) adlı şarkısından bahsedeceğim sizlere bugün. Grup uzun zamandır aynı, fakat sağdaki “Panduri” çalan kız daha sonra değişti, neden bilmiyorum. Ya da çok güzelleştiği için ben benzetemedim =)

Karadeniz aşkımın Kaçkar gezisi ile başlayıp Pokut ile zirveye eriştiğini bir çoğunuz biliyorsunuz sanırım. Oradaki hisleri korumak, bu heyecanı tekrar yaşamak adına önümüzdeki bahar Artvin – Hopa – Gürcistan gezisi yapmayı planlıyorum. Belki çadırda kalırım, belki ufak köy evlerinde. Öyle dağcı, maceracı bir insan değilim (şimdilik), ama gidip bu sene bi denemek istiyorum. Gürcistan çok bozulmamış doğası ile ünlü, insanlarının sıcaklığı ile nam salmış bir yer. Sadece kaçak mazot almaya, kumar oynanmaya gidilen bir mekan değil. Uzun zamandır aklımda olan bu gezi planımı da belki gerçekleştiririm bu sene, kim bilir ? Dönelim keşif yazımıza.

Türkünün Gürcistan’daki bir geleneği anlattığı söyleniyor. Epey aradım en sonunda şöyle bir yazı buldum internetten (her yerde de bunun modifiye kopyaları mevcut) :

Before providing the non-professional (of course) translation of the song that you’ve sent me, first I’d like to explain some ethnographic nuances of Georgian ways of life. Even though Georgia is relatively a rather small country, it is very reach with and known for its cultural (or subcultural) diversity.

Not only each region of Georgia has its own dialect of Georgian language, but there are also two regions where people, in parallel with georgian, also use related to georgian Mingrelian (Samegrelo is in the west region of Georgia) and Svan (Svaneti is a mountainous region also in the west of georgia) languages.

Each one of such regions has also its unique traditions and even mentality. The song that the girls are singing is originating from Khevsureti. It is a dialogue between a guy and a girl. and this song is about an interesting traditional phenomenon of this Georgian region that you’ll not meet anywhere else. This phenomenon is called “scorperoba”, which in a literal translation means “equals in colour”.

A young male can pick a girl as his equal in his village—if the girl agrees, of course. this means that they will be allowed to have romantic relations, he can be presenting her gifts, for example, she can be knitting clothes for him and so on. They can be physically touching each other if they wish so—they can be even kissing and sleeping together, but only clothed. The male is forbidden to have any form of sexual intercourse with her, and she’s forbidden to allow it too. when they are sleeping together, their legs and bellies are not allowed to touch—they can touch only with their chests and faces. Generally such pairs are in a platonic relationship, and they can spend their evenings and nights in discussions about wonderful aspects of life. When morning approaches, they drift into sleep either facing in opposite directions or in a position where the male is lying on his back and the female rests her head on his chest. after waking up there’s a rule for the girl to give to her “equal” a horn of vodka (in this mountainous region there are no vineyards and thus no vine culture that is so common in the valley regions of Georgia) and some food, while he accepts the offer and thanks for it before starting on with his daily activities. the equals can not marry or build a family, they must keep their relations clean and strictly romantic.

In this song there’s a dialogue between equals, and as the morning approaches, he leaves with the leaving moon.

Sözlerini ise şöyle çevirmişler :

Look at the sky Apareka (name of man in georgia)
The moon is aligning to the Datvisjvari
Why are you looking like that with your black eyes, girl?
Why are you following me in attic.

We will be equals today (equals “scorproba” tradition in georgia).
So that we can spend the night in an inspiring conversation.
Don’t try to blow my mind.
Leave, listen to my words.

The night sky is covered in blankets of stars.
The moon goes up to bear’s cross
“where are you, boy, i can’t see you
i wish that you wait for your equal.”

The night passed in conversations
morning approached, reach with mildew.
dawn likes a bottle of “araki” (fruit vodka)
a bottle containing the necessary drink.
the equal brought the bottle with drink
the morning approached the noon
the boy drank his drink with a horn
and smiled fondly
the girl presented him food and lowered her head
“say something else for khevsurian”
the drink blurred his mind a little
and the equal is sitting next to him
“what dirty thoughts came to me, let the god be angry with me”
he got ashamed of himself and lost his colour
and left in the direction of bear’s cross on his way to khakhmati.

 

Kendileri, şarkı, arkadaşlıkları, Gürcistan, Khevsureti vs. ile ilgili ufak bir de ropörtajları var. Türkü çok güzel. Geleneksel halk müziklerine her türlü ilgim var zaten. Hikayesi, yukarıda bahsedilen scorperoba geleneği ondan güzel. Fakat beni çeken her şeyden çok söylerken aldıkları keyif, samimiyet.

 

 

Bonus : İstanbul’a da gelmişler : https://www.facebook.com/triomandili.band/videos/805212429610954/

 

Categories: Keşif, Müzik

Leave a Reply